چهار سال پس از بازگشت طالبان به قدرت، افغانستان همچنان تنها کشوری در جهان است که آموزش متوسطه و لیسه را برای دختران ممنوع کرده است. این ممنوعیت که نخستینبار در سپتمبر ۲۰۲۱ اعلام شد، اکنون به یک بحران ساختاری و طولانیمدت تبدیل شده و آیندهٔ میلیونها دختر افغان را تحت تأثیر قرار داده است.
بر اساس گزارش یونیسف، بیش از ۲.۲ میلیون دختر از رفتن به مکتب محروماند و این ممنوعیت شامل تمام مکاتب دولتی و خصوصی میشود. یونیسف تأکید کرده است که هیچ مکتب خصوصی اجازهٔ تدریس صنفهای ۷ تا ۱۲ برای دختران را ندارد و افغانستان «تنها کشور جهان با چنین محدودیتی» است.
در کنار بستهبودن مکاتب، هیومن رایتس واچ گزارش داده است که طالبان در چندین ولایت بستهای رسمی معلمان زن را حذف کردهاند؛ اقدامی که ظرفیت آموزشی کشور را کاهش داده و هزاران زن را از حق کار محروم کرده است. این نهاد میگوید حذف سیستماتیک معلمان زن بخشی از سیاست گستردهتر محدودسازی حضور زنان در عرصههای عمومی است.
رسانههای معتبر بینالمللی از جمله بیبیسی نیوز نوشتهاند که بستهماندن مکاتب تنها یک محدودیت آموزشی نیست؛ بلکه پیامدهای عمیق اجتماعی دارد. تحلیلگران به این رسانه گفتهاند که این ممنوعیت باعث افزایش فقر، کاهش حضور زنان در بخشهای حیاتی مانند طبابت و قابلهگی، و افزایش خطر ازدواجهای اجباری شده است. به گفتهٔ آنان، «این یک بحران خاموش است که آثار آن در سالهای آینده آشکارتر خواهد شد.»
در همین حال، ایپی نیوز گزارش داده است که ادامهٔ این وضعیت میتواند به کمبود شدید نیروی متخصص زن در بخشهای صحی و آموزشی منجر شود؛ موضوعی که پیامدهای مستقیم بر سلامت مادران و کودکان خواهد داشت.
با وجود فشارهای گستردهٔ سازمانهای بینالمللی، طالبان تاکنون هیچ جدول زمانی یا برنامهٔ مشخصی برای بازگشایی مکاتب دخترانه ارائه نکردهاند. یونیسف و سازمانهای حقوق بشری بارها تأکید کردهاند که محرومیت دختران از آموزش، آیندهٔ افغانستان را با چالشهای جدی روبهرو میسازد و توسعهٔ اقتصادی و اجتماعی کشور را متوقف میکند.
اگر چنین جمع بندی کنیم به این نتیجه خواهیم رسید که
چهار سال پس از بازگشت طالبان، آموزش دختران در افغانستان به نقطهای رسیده که بسیاری از نهادهای بینالمللی آن را «بحران تاریخی» توصیف میکنند. ممنوعیت آموزش دختران نهتنها آیندهٔ فردی آنان را تهدید میکند، بلکه توسعهٔ اقتصادی، اجتماعی و صحی کشور را نیز با خطرات جدی مواجه ساخته است. تحلیلگران باور دارند که بدون بازگشت زنان به آموزش و کار، افغانستان نمیتواند مسیر ثبات و پیشرفت را طی کند
About The Author
